Koninklijk Museum voor Midden-Afrika-Musée royal de l'Afrique centrale

Historiek

De Congolese sectie van de Wereldtentoonstelling van Brussel, in 1897 door Leopold II te Tervuren ingehuldigd, werd omwille van het grote succes onder de vorm van een permanent museum behouden. Het Congomuseum had als bedoeling om de economische rijkdom en ontwikkeling van de kolonie voor het publiek te etaleren. In 1910, bij de overname van Congo-Vrijstaat, werd het museum ondergebracht in een schitterend paleis in Tervuren. Het kreeg vanaf dat moment een meer wetenschappelijke betekenis en inhoud en kreeg de naam Museum van Belgisch Congo. De opeenvolgende museumdirecteurs verwierven belangrijke collecties en bouwden een expertise op in de domeinen van koloniale etnografie, antropologie en prehistorie, geologie en paleontologie, morele, politieke en historische wetenschappen, economie, dierkunde en plantkunde. Vanaf 1911 bestond er aan het museum ook een laboratorium voor chemisch onderzoek met economische doeleinden. Het werd in 1928 een onafhankelijke instantie, het Laboratoire onialogique de l'Etat.

Het Museum was de draaischijf van de samenwerking tussen de onderzoekswereld en de industrie in België en Congo. De samenwerking tussen de industriële wereld en het Museum had gunstige gevolgen voor beide. Voor het Museum resulteerde dit o.a. in een sterke uitbreiding van de verzameling gesteenten, mineralen en fossielen (van 10.000 tot 50.000 exemplaren), met inbegrip van talrijke boorkernen en van de twee diepe boringen van Samba en Dekese (elk 2000m; gelijk aan 50.000 bodemstalen). Dit materiaal werd gedurende tien jaar bestudeerd en er verschenen vijftig publicaties over. Deze grote inspanning zal uniek blijven binnen de microkosmos van de Belgisch-Congolese geologie en droeg in grote mate bij tot de grondige herziening van het onderwijs en van het onderzoek op het vlak van de geologie in het moederland.1

Een aantal belangrijke figuren: Georges Albert Boulenger was nauw betrokken bij de oprichting van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika. Jacques Lepersonne was werkzaam in dit Museum en bouwde het Geologische Departement van het Museum verder uit tot een belangrijk onderzoekscentrum. Lucien Cahen was directeur van deze instelling.

Bibliografie

• Despy-Meyer, Andrée, " Instellingen en netwerken", in: {{Halleux 1}}, 86.
• Couttenier, Maarten, Congo tentoongesteld: een geschiedenis van de Belgische antropologie en het museum van Tervuren (1882-1925), Leuven, 2005.